Een computerprogramma ontwikkeld binnen Excel: in hoeverre is dat auteursrechtelijk beschermd? De ontwikkelaar van zo’n programma stond onlangs in de rechtbank tegenover een gemeente. Laatstgenoemde was het programma blijven gebruiken nadat de licentieovereenkomst afliep. Aan de rechtbank de vraag of er sprake is van auteursrechtinbreuk of niet.
Ontwikkelaar vs. gemeente: de zaak in hoofdlijnen
Een ontwikkelaar heeft speciaal voor gemeenten een programma binnen Excel ontwikkeld voor het maken van begrotingen en jaarrekeningen. Via een licentieovereenkomst kreeg een gemeente een gebruiksrecht op het programma.
De gemeente in deze rechtszaak maakte een periode gebruik van dit programma, maar beëindigde de licentieovereenkomst per 1 januari 2021.
Daar bleef het niet bij.
Later bleek dat de gemeente kopieën van het programma heeft gebruikt bij het opstellen van begrotingen en jaarrekeningen in 2021 en de jaren erna.
De ontwikkelaar zegt dat er sprake is van auteursrechtinbreuk en vordert een contractuele boete, wegens ongeautoriseerd gebruik.
De gemeente stelt echter dat er geen auteursrecht op de software rust en dat zij daarom het gebruik gewoon mogen voortzetten na afloop van het contract.
De eerste vraag die de rechtbank moet beantwoorden, is dan ook de volgende:
Is het programma ontwikkeld binnen Excel auteursrechtelijk beschermd?
In het geval van dit computerprogramma is er geen eigen bron- of doelcode toegevoegd binnen Excel. Computerprogramma’s worden auteursrechtelijk beschermd, wanneer zij oorspronkelijk zijn. Daar is in dit geval geen sprake van en daarom is het volgens de rechter geen computerprogramma zoals beschreven staat in de Auteurswet (art.10).
De specifieke auteursrechtelijke bescherming voor computerprogramma’s geldt dus niet.
Ook de berekeningen, functies en macro’s binnen het Excel-programma zijn niet auteursrechtelijk beschermd. De bescherming geldt in beginsel namelijk niet op functionaliteit, programmeertaal en indeling van gegevensbestanden.
Is er dan wel sprake van auteursrechtsinbreuk?
De rechtbank meent deels van wel.
Waarom?
In de opmaak en instructieteksten zijn creatieve keuzes gemaakt, die het resultaat zijn van menselijke arbeid. Die worden wél auteursrechtelijk beschermd.
Er is dus sprake van auteursrechtinbreuk op bepaalde delen van het programma.
Geen boete, wel schadevergoeding
De ontwikkelaar eist een boete van € 450.000, omdat de boeteclausule in de licentieovereenkomst meermaals is geschonden.
De rechtbank stelt echter dat het boetebeding in de overeengekomen licentieovereenkomst niet blijft gelden na beëindiging van de overeenkomst. De overeenkomst is daarnaast beëindigd met wederzijds goedvinden van partijen. Daarom vervalt het boetebeding gelijktijdig met de beëindiging van de licentieovereenkomst en is er geen sprake van een postcontractuele werking. Over een eventueel postcontractueel boetebeding zijn ook geen nadere afspraken gemaakt, waardoor de boete niet wordt toegekend.
Wel wordt een schadevergoeding toegekend voor misgelopen inkomsten door het ongeoorloofd gebruiken en kopiëren van het programma door de gemeente.
Auteursrecht op software in het kort
De Auteurswet biedt door middel van het auteursrecht bescherming aan de rechthebbende van software. De auteursrechtelijke bescherming bestaat onder meer op de ‘bron- en doelcode’ van een programma, die de mogelijkheid bieden het programma te produceren of reproduceren.
De bescherming geldt in beginsel niet op functionaliteit, programmeertaal en indeling van gegevensbestanden.
De drempel voor het verkrijgen van bescherming onder het auteursrecht ligt laag. Het auteursrecht op een ‘werk’ ontstaat door de schepping ervan.
Er zijn geen formele vereisten (aanvraag of registratie) om bescherming onder het auteursrecht te verkrijgen. Auteursrecht op software ontstaat door het maken van de regels code. Er moet wel sprake zijn van een schepping van creatieve aard, die het resultaat is van menselijke arbeid.
Op de hoogte blijven van deze en andere uitspraken?
Abonneert u zich dan op onze maandelijkse nieuwsbrief en ontvang onze blogs automatisch in uw mailbox.